English
۱۳۹۶ سه شنبه ۲۵ مهر
مركز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشكي شهركرد
 
ماه محرم ماه پيروزي خون بر شمشير تسليت باد.
سخن روز:
واحد پزشكي پاسخگو
مقدمه و معرفي نظام آموزش پاسخگو
آموزش علوم پزشكي به سبب نياز به عرصه‌هاي متنوع يادگيري در گستره وسيع شكل‌گيري مسايل مرتبط با سلامت و بيماري مردم، نسبت به ساير آموزش‌ها از ويژگيهاي خاصي برخوردار است كه در آموزش باليني به مفهوم وسيع آن متبلور مي‌شود.پزشكي به عنوان يك حرفه مقدس و به عنوان يكي از حساس‌ترين حرفه‌‌‌ها از هزاران سال پيش مطرح بوده است و اطبا در دوره‌‌‌هاي مختلف نقش‌‌‌هاي مهم و حساسي را‌‌ ايفا كرده‌اند. پيشرفت‌‌‌هاي فناوري و گسترش دانش علوم پايه با سرعتي سرسام‌آور در اوايل قرن بيستم سبب شد كه پزشكي كاملا" دگرگون و از حالت يك حرفه يا فن كه به‌صورت سينه ‌به ‌سينه آموخته و آموزانده ‌‌مي‌شد، خارج گردد. مدارس پزشكي در ‌‌اين زمان وظيفه تدريس علوم پايه و باليني و آموزش مهارت‌‌‌هاي فني را به دانشجويان بر عهده گرفتند و به همين دليل بيمارستان‌‌‌هاي وابسته به مدارس پزشكي به وجود آمدند كه عرصه‌ي آموزش مهارت‌‌‌هاي باليني باشند.
با ظهور مفهوم جديد سلامتي و بهداشت و به دنبال نداي تحولات جهاني در آموزش پزشكي كه در اولين نشست جهاني آن در سال 1978در آلماتا قزاقستان شروع و استراتژي PHC را به عنوان گامي اساسي در دستيابي به هدف بهداشت براي همه تا سال2000 پيشنهاد نمود و پس از آن مصوبات گردهمايي جهاني ادينبورگ در اسكاتلند در سال1988، ضرورت تغيير در برنامه هاي آموزش پزشكي بر مبناي نيازهاي جامعهو نقش نوين پزشك قرن آينده سبب شد كه در برنامه هاي آموزش پزشكي تغييراتي رخ دهد به نحوي كه توانمندي هاي فارغ التحصيلان در شناسايي مشكلات بهداشتي درماني جامعه و نحوه انجام مراقبت و حفظ سلامت مردم افزايش يابد كه اين امر منجر به تغييرات در برنامه هاي آموزش دوره پزشكي عمومي شد.
آموزش پزشكي در قرن بيستم شاهد موفقيتهاي گسترده‏اي بود. مسلماً تربيت هزاران نيروي متخصص، در سطوح مختلف در علوم پزشكي، نقشي اساسي را در كاهش مرگ و مير انسانها ايفا نمود. اما آموزش پزشكي، به ويژه در دو دهه آخر قرن بيستم، با انتقادات جدي و گسترده‏اي از طرف متخصصين و دست‏اندركاران آن مواجه گشت، به طوري كه بسياري از انجمنهاي تخصصي، سازمانها و متخصصين، خواستار تغيير و انجام اصلاحات جدي در آموزش پزشكي گرديدند. هر چند تقاضا براي اصلاح به هيچ وجه به معناي ناديده گرفتن تلاشهاي گذشتگان نمي‏باشد، ولي سرعت تغييرات در نظام سلامت و نيازهاي جامعه، بازنگري در آموزش پزشكي را به نحوي كه پزشكاني متناسب و آماده رويارويي با مشكلات قرن بيست و يكم تربيت كند، ضروري مي‏نمايد. برخي از انتقاداتي كه به آموزش پزشكي، به خصوص در دو دهه آخر قرن بيستم مطرح شده است، عبارتند از:
1. بر هم خوردن نسبت نيروهاي متخصص در مقابل نيروي عمومي
2. تمركز بيش از اندازه محتواي آموزشي بر درمان بيماريها
3. فقدان جايگاه جدي آموزش اخلاق پزشكي در برنامه‏هاي آموزشي
4. فقدان موضوع طب جايگزين در آموزش پزشكي
5. فقدان آموزش در زمينه‏هاي علوم اجتماعي و انساني
6. تمركز بر آموزش بيمارستاني
7. فقدان آموزش بر روي بيماران مرحله آخر حيات
فقدان تناسب بين تخصص‏گرايي و كلان‏نگري در آموزش پزشكي موجب قطعه قطعه شدن مفاهيم جامع در سلامت و آموزش پزشكي شده به نحوي كه برخي از دست‏اندركاران آموزشي را دچار فقدان بينش جامع، كلان و كلي از سلامت نموده است.
پس از مطرح شدن استراتژي PHC در آلماتا ايده ادغام بين آموزش و ارائه خدمات در مجامع علمي دنيا مطرح گرديد. در حال حاضر30% از دانشكده هاي پزشكي آمريكا Integration عرصه هاي علمي و خدمات پزشكي به وجود آمده است كه نمونه‌هايي از آن را مي‌توان در دانشگاه‌هاي پنسيلوانيا، ميشيگان، نيومكزيكو، داكوتاي شمالي، كاروليناي شمالي، Mayo clinic و دانشگاه Duke نام برد. در كانادا دانشگاه Mac master ، در گلاسكو انگلستان، در هلند دانشگاه ماستريخت و در مصر دانشگاه كانال سوئز نيز از دانشگاه‌هائي هستند كه آموزش پزشكي را با عرصه‌هاي خدمات بهداشتي درماني به درجات مختلف در هم ادغام نموده‌اند. مشاركت در عرصه‌هاي آكادميك پزشكي و عرصه‌هاي خدمات، در سال 1995در كنفرانس منطقه مديترانه شرقي در العين امارات متحده عربي و در سال 1997 در نشست بارسلون مورد تبادل نظر و بحث قرار گرفت و پاسخگوئي و مسئوليت پذيري دانشكده‌هاي پزشكي در مقابل نيازهاي جامعه مورد تاكيد قرار گرفت. اين ايده توسط فدراسيون جهاني آموزش پزشكي و سازمانهاي جهاني WHO، UNFPA و UNICEF نيز مورد حمايت قرار گرفت.
در كشور ما نيز از سال 1364 با تشكيل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي وظيفه آموزش و تربيت نيروي انساني بخش بهداشت و درمان نيز به عهده اين وزارتخانه نهاده شد كه با اين گام اساسي تجلي عيني ادغام آموزش و خدمت كه يكي از عمده ترين راه حلهاي بهبود برنامه هاي آموزش پزشكي بود محقق شد چرا كه توانمندي يك پزشك در پاسخگويي بهتر به نيازهاي بهداشتي درماني جامعه در گرو فراهم بودن عرصه هاي مناسب يادگيري در طول دوره آموزش پزشكي مي باشد و لذا كسب آموزش در مواجهه با نيازهاي واقعي جامعه به عنوان يكي از سياستهاي برنامه ريزي تعيين گرديد. اما در ايران سابقه اين حركت به سال 1351برمي گردد كه وزير علوم و آموزش عالي وقت با همكاري تعدادي از استادان دانشگاهها و كارشناسان وزارت بهداري وقت و همكاري سازمان جهاني بهداشت به بررسي وضعيت نظام سلامت و آموزش پزشكي پرداختند و نتيجه مطالعه در 4 جلد كتاب تحت عنوان راهي به سوي تندرستي منتشر شده است. دراين مجموعه الگوي ايجاد شبكه بهداشتي درماني و ادغام عرصه هاي آموزش پزشكي و خدمات بهداشتي درماني به عنوان يك طرح انقلابي ارائه شده است.
عليرغم ادغام سازماني و ساختاري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، هنوز ادغام كامل عملياتي در سطوح مختلف، تحقق نيافته است.لازمه بهره‌مندي مطلوب از فلسفه مترقي ادغام، دستيابي به تحليل جامع از وضعيت موجود است تا بتوان برمبناي آن گامهاي آينده را مستند به شواهد علمي و در راستاي حفظ منافع ملي و ارتقاي كيفيت آموزش و خدمات پزشكي با اطمينان كامل برداشته و از اتلاف نيرو و سرمايه و دوباره‌كاري جلوگيري كرد.
با عنايت به پيشينه فوق به نظر مي‌رسد مبحث جامعه نگري در آموزش پزشكي درجهت پاسخگويي نيازهاي واقعي جامعهمسير پر تلاطمي را طي نموده است و ادغام آموزش در ارائه خدمات هنوز پس از گذشت بيش از 20 سال نتوانسته‌ است آنگونه كه بايد، پاسخگوي نيازهاي واقعي جامعه باشد. لذا لازم است آموزش پزشكي در اين خصوص بار ديگر به صورتي وسيع و عميق مورد توجه قرار گيرد. جامعه نگري مفهومي است كه امروز توجه به آن بيش از هر زمان ديگر جهت ارائه خدمات در قلمرو رشته هاي وابسته به علوم پزشكي احساس مي گردد. علي رغم موفقيتهاي چشمگير در اين زمينه ، بايد اذعان نمودكه هنوز تا اجراي كامل آموزش پزشكي جامعه نگر در دانشگاههاي كشور راه طولاني وجود دارد و دليل اين مشكل ، وجود موانعي نظير درگير نشدن جدي گروه‌هاي باليني در اين امر، كمبود بودجه ، كمبود واحدهاي مناسب (عرصه) ، ترديد در ضرورت اجراي آموزش پزشكي جامعه نگر و ... مي باشد.
اقدامات و برنامه هاي انجام شده و در دست اقدام:
تشكيل كميته دانشجويي آموزش پاسخگو از اسفند 1393
با هدف توانمندسازي دانشجويان پزشكي در زمينه اي علمي،فردي و اجتماعي و در يك كلام پرورش پزشكاني دانشمند كه پيش از ورود به جامعه و اغاز طبابت از نزديك تجربه مديريت مسائل اجتماعي و روبرو شدن با نيازهاي جامعه را داشته باشند. زير مجموعه هاي كميته :-كميته سلامت عمومي-كميته حقوق بيمار -كميته اموزش پزشكي پاسخگو-كميته بهداشت باروري و ايدز
در اين برنامه با همكاري و تعامل ساير سازمانهاي استان بمناسبتهاي تقويمي مختلف پروژه ها و برنامه هاي اموزشي جهت عموم مردم توسط دانشجويان زير نظر معاونت آموزشي برگزار ميگردد.همچنيني جهت دانشجويان نيز كارگاههاي آموزشي عمومي و تخصصي با همكاري دستياران و اساتيد برگزار و اجرا ميگردد. كه در مجموع تا كنون 8 پروژه (ايدز-ديابيت-سالمندي-اهدا خون-فشار خون و غربالگري ان-معلولين-دخانيات –سرطان و راههاي پيشگيري -) و تعداد 10كارگاه (اورژانسهاي داخلي –جراحي-تحليل رفتار متقابل و تيپ شناسي شخصيت –CXRAY-ECG-EQ كارگاه پزشكي پ تا ي-مهارتهاي ارتباطي- امادگي براي ورود به استاجري- -سرطان و راههاي پيشگيري –ديابت و مراقبتهاي ان )جهت دانشجويان و اعضا كميته تشكيل گرديده است .
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
leftcornertop
rightcornertop


leftcornerbottom
rightcornerbottom
width=8
تعداد بازدیدکنندگان امروز 1 تعداد بازدیدکنندگان دیروز 16 تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 7810 تعداد کاربران بر خط 0 تعداد کاربران لاگین بر خط 0
Powered by DorsaPortal